De zoektocht naar een vitale politie

Door Marten van de Wier, 26 november 2017 20:47 uur0 Waardering:

De zoektocht naar een vitale politie Het is de kroniek van een probleem dat zich al jaren geleden aankondigde. Hoe blijven politiemensen ‘vitaal’ – fysiek, maar vooral ook mentaal – terwijl de pensioenleeftijd stijgt en de maatschappij waarin ze moeten functioneren steeds meer van ze vraagt?

Er verschijnen al jaren rapporten over ‘duurzame inzetbaarheid’ bij de politie, zonder dat er een effectieve aanpak kwam. Een pilot in veertien politieteams moet dat veranderen. Of dit nu het antwoord is, weten de initiatiefnemers ook nog niet. “Maar er moet iets gebeuren”, zegt projectleider Janneke Vollebergh-Barbiers van de HRM-beleidsdirectie van de politie. “We kunnen niet het volgende rapport afwachten, zonder dat er iets verbetert op de werkvloer.”

Met het project ‘Bouw je eigen baan, juist nu!’ wil ze in samenspel met de praktijk een methode ontwikkelen om vitaliteit in politieteams te verbeteren. Dit najaar zijn acht politieteams gestart met de pilot. Zes teams waren al eerder begonnen, en gaan door met de tweede ronde. Een garantie dat het werkt, kan Vollebergh niet geven. Het doel is wel om, samen met TNO en andere partners, een ‘evidence based’ aanpak te ontwikkelen. Die is nog niet af. Wel is TNO in een conceptrapport voorzichtig positief over de resultaten tijdens de eerste twee jaar.

 

Project

Het project is gericht op het verbeteren van ‘vitaal vakmanschap’ onder politiemedewerkers. In de definitie van TNO gaat het er dan om dat medewerkers bevlogen zijn en blijven, zich gewaardeerd voelen, gefocust zijn op werk (in plaats van op vrije tijd) en ‘proactief zijn in hun leergedrag.’

De maatschappelijke uitdagingen voor het vergrijzende politiekorps zijn groot, door onder andere digitalisering, internationalisering, de opkomst van terreur in Europa en nieuwe opsporingstechnieken. “Vaardigheden op peil houden is van groot belang”, stelt Vollebergh. “Wij kunnen niet de politieorganisatie zijn die we willen zijn als we niet meer aandacht besteden aan de manier waarop medewerkers inzetbaar blijven.”

Hoewel de vergrijzing van het medewerkersbestand aandacht voor vitaal vakmanschap urgenter maakt, gaat het nadrukkelijk niet alleen om oudere medewerkers. Ook bij jongere politiemensen kan de werkmotivatie verdwenen zijn.

De aanpak van ‘Bouw je eigen baan, juist nu!’ in het kort: medewerkers in de politieteams worden eerst aan het denken gezet over hun eigen vitaliteit, en die van collega’s. Ze vullen daarover ook vragenlijsten in. Daarna kiest elk politieteam voor een aantal ‘interventies’: ingrepen in de werkpraktijk, die de situatie kunnen verbeteren.  Dat kan een interventie zijn die elders met succes is toegepast (in een ander politieteam of bij een andere organisatie), of een zelf ontwikkeld plan.

 

Eerste resultaten

De eerste ronde van de pilot ‘Bouw je eigen baan, juist nu!’ is deze zomer afgesloten. Bij onder andere Philips en de Sociale Verzekeringsbank (SVB) liepen vergelijkbare pilots. TNO analyseerde de resultaten van al deze proefprojecten, met in totaal bijna 900 deelnemers (van wie ongeveer de helft bij de politie). Uit het conceptrapport van TNO, dat de Website voor de Politie heeft ingezien, blijkt dat de onderzoekers geen significant verschil terugvonden in de totale scores voor ‘vitaal vakmanschap’ in de metingen voor en na het project. Maar het voert volgens TNO te ver daarop conclusies te baseren.

De onderzoekers zagen in de beantwoording vragenlijsten namelijk wel positieve trends bij onderdelen van dat construct ‘vitaal vakmanschap’: bij de indicatoren voor leeroriëntatie, waardering, en bevlogenheid (bij die laatste is het verschil significant). Naast de uitkomsten van vragenlijsten keken de onderzoekers ook naar het ziekteverzuim: dat nam significant af. Ook ziet TNO ‘globaal genomen positievere scores’ op onder andere kwalificatieveroudering (het verschijnsel dat de kennis en vaardigheden van een medewerker niet meer bij de tijd zijn). De werktevredenheid is toegenomen, net zoals de deelname aan leeractiviteiten.

 

In ontwikkeling

‘Hoewel positief en overtuigend, zijn de gevonden effecten niet ontzettend groot en niet over de hele lijn zichtbaar’, stelt TNO. Dat komt volgens het onderzoeksbureau onder andere omdat de aanpak nog in ontwikkeling is: tijdens het verloop van het project werd die bijgesteld, op basis van de ervaringen in de praktijk. Ook is het bij dit type praktijkonderzoek vaak niet mogelijk om met een controlegroep te werken, die de maatregelen niet voorgeschoteld krijgt. Dat maakt het lastig om met hardere cijfers te komen.

Ook Johan Lemans, als adviseur vitalisering vakmanschap betrokken bij het project, benadrukt dat de methodiek nog altijd in ontwikkeling is. “Kennis over vitaal vakmanschap was er binnen de politie nauwelijks. Het was de afgelopen tijd echt pionieren”, zegt hij. Zelf vindt hij de aanpak zoals die er nu ligt veelbelovend, maar nog lang niet effectief genoeg. Werkenderwijs moet die verder worden verbeterd.

 

Van vorderingen in het project wordt u op de website of in het Tijdschrift voor de Politie op de hoogte gehouden.

0 reacties

Reageer op dit artikel